Stop het ‘Experiment promotiestudent’, teken de petitie!

Wat is er aan de hand?

De minister van onderwijs wil de arbeidsvoorwaarden van promovendi op de schop nemen. Het plan is om een Algemene Maatregel van Bestuur door te voeren,  zodat universiteiten promovendi kunnen aanstellen die geen werknemer zijn. Zij hebben bijvoorbeeld geen recht op pensioen of bescherming onder de CAO. Deze promovendi zullen leven van alleen een beurs.

lab-rats1

Waarom is dit slecht?

Nederlandse universiteiten maken deel uit van de academische wereldtop. Nederland is ook een van de weinige landen waar promovendi werknemers zijn van de universiteit. Onderzoek is een kerntaak van de universiteit, en een groot deel van het Nederlandse onderzoek wordt uitgevoerd door promovendi. Daarmee dragen promovendi, anders dan studenten, bij aan de primaire activiteiten van de universiteit: zij delen in de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van deze kerntaak, en worden als zodanig vergoed. Deze arbeidsrelatie ligt aan de kern van het succes van de Nederlandse academie.

Bij gevolg behoren Nederlandse promovendi wetenschappelijk gezien tot de meest productieve, en Nederlandse universiteiten trekken talent aan van over de hele wereld. Als de overheid de vooraanstaande en volwaardige positie van haar toekomstige wetenschappers wil behouden, dan is het niet verstandig het huidige systeem te ondergraven.

Maar het is alleen een experiment!

De VSNU, de vereniging van universiteiten, is al jaren aan het lobbyen voor invoering van het bursalenstelsel (zie ook dit artikel). Dit is geen experiment. Wat wordt er precies onderzocht? Nergens wordt gedegen beschreven hoe het experiment uitgevoerd zal worden, welke aspecten men zal bestuderen of hoe de resultaten geïnterpreteerd zullen worden. Buiten de kostenbesparing die het stelsel de universiteiten en de overheid zal opleveren, is niemand geïnteresseerd in de uitkomsten.

Wij voorzien echter een drietal negatieve gevolgen. Ten eerste: als promovendi goedkoper worden voor de universiteit, dan zullen er meer promovendi aangesteld worden per begeleider. Hierdoor zal de kwaliteit van begeleiding dalen, waar de output en toekomstige mogelijkheden van de promovendus onder lijden.

In de tweede plaats zal het contrast tussen de omstandigheden van promovendi en die van leeftijdsgenoten stijgen. Afgestudeerden met een master titel draaien volwaardig (dus niet als student) mee in het bedrijfsleven, waardoor hun carrièremogelijkheden groeien. Waar in het Angelsaksische systeem een PhD de baankansen vergroot, is een PhD in de Nederlandse niet-academische wereld eerder een minpunt. Als promovendi ook nog rechten op bijvoorbeeld doorbetaald ouderschapsverlof -relevant in deze levensfase – , pensioenopbouw en wachtgelduitkering moeten missen, zal wetenschappelijk talent een lucratieve baan elders prefereren.

Tenslotte creëert het binnen de universiteiten een gevoel van onrechtvaardigheid onder de promovendi . Zij doen hetzelfde werk, maar tegen verschillende vergoedingen, en met een verschillend niveau van wetenschappelijk aanzien. Hierdoor worden extra verwachtingen gecreëerd voor mensen met een arbeidscontract, terwijl promovendi met een beurs ongeacht hun werkelijke niveau als tweederangs gezien zullen worden.

Waarom heeft de overheid die nadelen zelf niet gezien?

Een stelsel met studentpromovendi is binnen het Angelsaksische opleidingssysteem gebruikelijk. Dat wil echter niet zeggen dat het automatisch leidt tot een hoog wetenschappelijk niveau. In Nederland breekt het bursalenstelsel de waarden af die ons sterk maken. Als de overheid in de top vijf van kennislanden wil blijven en wetenschappelijk talent, met name in de bètawetenschappen, wil behouden, dan is invoering van het bursalenstelsel niet het juiste antwoord. Dit was ook de conclusie van de Raad van State in November 2012, in een advies over de plannen.

Het welzijn van de universiteit is een zorg van alle promovendi. We willen dat de universitaire bul niet aan waarde verliest. We willen dat de volgende generatie met enthousiaste ambitie en in gezonde arbeidsomstandigheden aan de slag kan.

Wat kan ik doen?

Ten eerste, teken de petitie! Vertel je vrienden, collega’s, studenten, en begeleiders hier over. Lees over de achtergronden van het experiment, en over onze bezwaren, op deze website. Deel de link naar de petitie via mail, facebook en twitter. Deel de berichten die de Leidse promovendipartij PhDoc op haar facebook-pagina plaatst over de petitie. Als je meer informatie wilt, zijn wij te bereiken via promotiestudent@yahoo.com.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s